برای نوشتن رزومه به فارسی یا انگلیسی راه حل چیست؟ اولین کار معمولا یک جستجوی سریع در گوگل است و پیدا کردن چند تا فرمت رزومه و استفاده کردن از همان قالب ها. بعد ممکن است یک سری مطالب دیگر در سایت ها ببینیم که مثلا با عنوان هایی نظیر 5 توصیه برای بهتر شدن رزومه و 3 روش برای استخدام شدن که حاصل ترجمه های جسته و گریخته از سایت های گوناگون است.

قبل از استفاده از این قالب ها، یک نکته مهم این است که هر کشوری یا جامعه ای یک عرف برای رزومه نویسی و فرمت خاص خود دارد که لزوما این قالب مطلوب محیط عرفی دیگر نیست. به عنوان مثال در بین کشورهای انگلیسی زبان برای یک رزومه امریکایی توصیه می شود که یک صفحه باشد و بدون ذکر هر گونه جزئیات فردی و به دلیل علاقه امریکایی ها به ورزش و موفقیت، تاکید بر این دو مقوله کاملا ضروری است. مثلا گفته شود که در فلان پروژه موفق (Successful) بودم و در فلان تیم ورزشی زمان مدرسه برنده (winner) مسابقات بودیم و به همین دلیل هم هست که بخشی مانند علاقه مندی ها (interests) ها در رزومه امریکایی دیده می شود.

در مقابل در رزومه های مربوط به کشور انگلستان، به دلیل سخت بودن شرایط گرفتن گواهینامه رانندگی، ذکر این موضوع کاملا توصیه می شود و داشتن گواهی نامه رانندگی یک امتیاز محسوب می شود یا در رزومه های مربوط به کشور استرالیا، توصیه می شود که رزومه طولانی باشد و با طول و تفسیر زیاد نوشته شود و تا سه یا چهار صفحه هم امکان بسط دارد.

به علاوه در این کشورها به جز رزومه، از یک نامه پوششی (Cover Letter) نیز در هنگام ارسال رزومه استفاده می شود که هدف آن ذکر توانمندی ها و شایستگی ها و تخصص هاست و در این حالت محتوای رزومه برای دادن اطلاعات کلی در مورد تحصیلات و تجربه است که می تواند در یک صفحه خلاصه شود و شاید حتی نوشتن نامه پوششی مهم تر از خود رزومه باشد.
در اروپا هم عرف هر کشوری برای خود متفاوت است. مثلا در کشور آلمان رزومه غالبا یک صفحه جلد دارد که در آن مشخصات فردی می آید و در ادامه هم استفاده از عکس و ارائه مشخصات فردی به تفصیل توصیه می شود.

بنابراین می توان گفت که لزوما آن چه در جستجوهای اینترنتی در خصوص رزومه یافت می شود مطلوب نیست و اگر از همان قالب ها بخواهیم برای ایران استفاده کنیم، باید دقت کافی در توجه به عرف ها داشته باشیم. هر چند این عرف ها در ایران گاهی وقت ها نامشخص هستند و ممکن است حتی از منطقه ای به منطقه ای دیگر فرق کند. خصوصا وقتی به زبان انگلیسی جستجو می کنیم، ممکن است این رزومه مربوط به استرالیا، امریکا، کانادا، انگلستان و نیوزلند باشد و هر کدام جهت گیری متفاوتی داشته باشند.

به عنوان تکمیل بحث می توان گفت عرف ها و روش های نگارش و ادبیات آن قدر مهم هستند که در یک سری از کشورها، رزومه نویسی یک بیزینس است. این کسب و کارها معمولا با داوطلب یک مصاحبه چند ساعته می کنند و سپس رزومه فرد را به بر اساس داده هایی که گرفته اند با ادبیات مناسب اصلاح می کنند و با توجه به خبرگی در کارشان، قیمت های مختلف دارند. مثلا شرکتی در اروپا هست که مدعی است رزومه ای تهیه می کند، که به ازای هر 10 جایی که فرد برای شغل درخواست کند، 7 مورد آن منجر به مصاحبه می شود و بابت این کار هزینه ای حدود 400 یورو مطالبه می کند. 

مطالب مرتبط:

رزومه نویسی، باید و نبایدها +، +، +

سال های 80 و 81 در واحد منابع انسانی یک شرکت خودرویی کار می کردم. شرکت از وقتی که راه افتاده بود، برند و اعتبارخوبی در صنعت به دست آورده بود و در بین فارغ التحصیلان دانشگاه ها شناخته شده بود؛ کلی پروژه و کار و بازار و مشتری داشت و به همین دلیل هم به دنبال نیروی انسانی مناسب می گشت و به سختی نیروی انسانی مناسب را برای پست های مورد نیاز می توانست استخدام کند.
هر وقت که آگهی استخدام می داد، حدود 3 هزار رزومه و درخواست برای ما می رسید. آن زمان اینترنت و ایمیل به فراگیری الان نبود و رزومه ها با پست ارسال می شد و هر هفته مامور پست یک گونی رزومه (حدود هزار رزومه) برای ما می آورد! ما هم باید رزومه ها را بررسی می کردیم و این کار تقریبا همه همکاران را به خود مشغول می کرد. مهم ترین مشکل ما با انبوه رزومه ها این بود که چگونه رزومه مناسب را از بین آنها انتخاب کنیم. در نقطه مقابل هم از طرف سایر مدیران به شدت تحت فشار بودیم که ما نیرو لازم داریم و زودتر به ما نیرو معرفی کنید. به واسطه این فشار، حتی زمان هایی بود که جلوی خود مدیر محترم، دست در گونی می کردیم و چند تا پاکت رندم را انتخاب می کردیم تا شاید فرد مورد نظر را بتوانیم زودتر پیدا کنیم!
از همه این حرف ها که بگذریم، نوع رزومه هایی که به دست ما می رسید، بسیار جالب بود. مثلا:

در مقابل رزومه های خوبی هم بودند که ساختارمناسبی داشتند و فرد به خوبی تنظیم کرده بود. هر چه شکیل تر و مناسب تر بود، انتخاب برای ما راحت تر بود و فرآیند استخدام در آن شرایط سخت، راحت تر. به صورت تجربی به این رسیدیم که اگر فردی بتواند رزومه خوب بنویسد وقتی هم به صورت حضوری مراجعه کند، شانس بالاتری در استخدام و مصاحبه دارد و البته این طور هم می شد. هر قدررزومه موثرتر بود، استخدام راحت تر انجام می شد؛ چرا که اولین تصویر و قضاوت برای کسب فرصت های شغلی، از رزومه ایجاد می شود.
وقتی خاطره آن سالها را مرور می کنم، می بینم که همیشه نکات ریزی باعث استخدام یا رد افراد می شد. شاید اگر همان فردی که در مصاحبه رد شده بود، کمی خودش را بهتر معرفی می کرد به راحتی در مصاحبه قبول می شد.

در کارگاه «اصول موفقیت در رزومه نویسی و مصاحبه های شغلی» قصد دارم نکته های مهمی را از تجربیات چند ساله ام بیان کنم. نکته هایی که با اجرای آن ها، احتمال قبولی در مصاحبه های شغلی بالاتر خواهد بود. لینک

منظر سوم در رزومه نویسی، خود فرد است که باید بتواند به خوبی خود را قالب یک رزومه نمایش دهد. نکات زیر برای نوشتن رزومه لازم است که بهتر است رعایت شود. البته این موارد به تجربه در کانتکس ایران (با وجود پیش فرض های غلط و ناصواب) و شرکت های ایرانی با مطالعه چیزی حدود ۵ هزار رزومه به دست آمده است و قطعا جای تکمیل شدن یا دقیق تر شدن دارد. مهم‌ترین موضوع در نگارش رزومه این است که بتواند هر ببینده ای را تحت تاثیر مثبت قرار دهد و از هر گونه بایاس منفی جلوگیری کند. بنابراین نکات زیر برای تهیه رزومه پیشنهاد می گردد:

• رزومه باید تایپ شده باشد، رزومه های دست نویس سانش پایین تری در انتخاب دارند.  رزومه هایی که گوشه بریده شده روزنامه، یا نوشته شده در دفتر مشق و ... کم ندیده ام.
• اندازه رزومه باید در برگه آ۴ باشد.
  اگر قرار است که رزومه به صورت الکترونیکی ارسال شود، به دلیل مشکلات فونت و ورژن های مختلف فارسی ساز بر روی کامپیوترها، فایل رزومه با فرمت word و pdf با هم ارسال شود. 
• نام فایل رزومه، حتما انگلیسی بوده و به صورت CV-name family باشد.
• در شروع رزومه مشخصات فردی به صورت نام، سال تولد، تلفن (ترجیحا موبایل) آورده شود. نوشتن آدرس و تلفن منزل برای کسانی که در جنوب تهران یا کرج زندگی نمی کنند پیشنهاد می شود. 
• اگر برای آگهی استخدامی که به زبان فارسی داده است، رزومه می فرستید، رزومه باید به زبان فارسی باشد. رزومه انگلیسی تقریبا کمکی نمی کند مگر رد کردن رزومه.
  
• قرار دادن عکس ساده بدون روتوش و تشریفات (مانند کراوات) توصیه می گردد.
  
• داشتن مدرک تحصیلی از یک دانشگاه معتبر، به خوبی می تواند در تحت تاثیر قرار دادن هر بیننده ای کمک کند. نوشتن معدل هر چند بالا، چندان تاثیری ندارد. خصوصا برای کسانی که از دانشگاه های غیرمعروف فارغ التحصیل شده اند، می تواند بایاس منفی ایجاد کند.
  
• اگر در شرکت های معروف و معتبر (مانند ایران خودرو، سایپا، شرکت های نفتی دهان پر کن و ...) کار کرده اید، حتما به صورت برجسته در سوابق کاری ذکر کنید. حتی اگر کارآموزی یا پروژه یا ... بوده است.
  
• متقاضیانی که تازه فارغ التحصیل شده اند، اگر دانشگاه خوبی داشته اند، نیازی به نوشتن بندهای زیاد و مفصل کردن رزومه ندارند. داده های رزومه در سوابق کاری، باید به اندازه باشد، نه زیاد و نه کم. اگر فردی سابقه کاری کمی دارد، لازم نیست که هر چه به ذهنش می رسد و موفقیت محسوب می شود ذکر کند. مثلا آوردن چیزهایی مانند مبصر کلاس اول به مدت 4 ماه، مبصر کلاس دوم به مدت 6 ماه و ...، تنها باعث رد شدن رزومه می شود.
  
• جمله ها و شیوه بیان سوابق و نوشته ها، لازم نیست که به صورت انشایی و نگارشی با فعل و فاعل باشد. مثلا پیشنهاد می شود که در بخش سوابق کاری برای هر تجربه (هر شرکت) به این صورت نوشته شود: کارشناس مهندسی صنایع در شرکت .... در زمینه .... از آبان 88 تا کنون.
  
• رزومه هایی نوشته می شوند که در آن ها فرد به این صورت نوشته: اینجانب ..... متولد .... تحصیلات .... متقاضی کار در آن شرکت محترم هستم. یا رزومه در ابتدا خطاب به مدیرعامل محترم شرکت یا مدیر منابع انسانی نوشته می شود. این گونه رزومه ها تقریبا شانس کمی در موفقیت دارند.
• رزومه نیازی به امضا و نوشتن نام در پایان آن ندارد.
• فونت رزومه ها، باید یک فونت متین و آرامش بخش باشد! فونت هایی مانند لوتوس و میترا پیشنهاد می گردند. استفاده از فونت ایتالیک و سایر فونت های نامعمول پیشنهاد نمی شود.
  
• سوابق کاری نوشته شده، باید با هدف تحت پوشش قرار دادن، عنوان شغلی در آگهی استخدام باشد، بنابراین بهتر است برای هر آگهی، رزومه متناسب تهیه شود. 
• تعداد صفحه های رزومه باید متناسب باشد، اگر سابقه کاری تا حدود 5 سال است، رزومه یک صفحه ای بهتر است. حداکثر صحفه های رزومه 4 برگ است اما ترجیحا یک یا دو صفحه! یک بار از یکی از اساتید دانشگاه رزومه خواسته بودیم، رزومه ایشان 85 صفحه بود.
• در رزومه باید پیشنهاد می گردد شایستگی های فردی به شکل مناسبی ارائه شود. شایستگی ها باید مطابق شغل مورد نظر شرکت باشد. مثلا اگر متقاضی کارشناس منابع انسانی در حوزه جذب و استخدام هستند، کارهایی که در این حوزه انجام شده است، تشریح شود. اگر بین سابقه کاری و رشته تحصیلی همبستگی وجود ندارد، این شایستگی ها باید بیشتر و برجسته تر باشد. مثلا میزان آشنایی با زبان های خارجی یکی از این شایستگی هاست. منتها زبان های انگلیسی، فرانسه، آلمانی نه زبان هایی مانند ترکی استانبولی یا عربی. این ها باعث ایجاد بایاس های منفی می شود و غالبا هم شایستگی محسوب نمی گردد.
  
• دروغ نویسی، گزافه گویی و بزرگ نمایی های خارج از اندازه کارهایی که احتمال پذیرفته شدن رزومه را به حداقل ممکن می رساند.
• اقتباس از رزومه های خارجی و نوشتن چیزهایی مانند اوقات فراغت، ورزش های مورد علاقه، معرف و ... تاثیری بر جنبه های مثبت رزومه ندارد.
  
• ویراستاری رزومه در انتهای کار بسیار مهم است. حتی یک غلط املایی می تواند موجب رد شدن رزومه شود.
  

مطالب قبلی:
رزومه نویسی- بایدها و نبایدها- 2
رزومه نویسی- بایدها و نبایدها- 1

در رزومه نویسی در منظر دوم باید به سازمان و مدیران سازمانی که آگهی استخدام داده اند توجه کرد. رزومه ها توسط افرادی در سازمان ها (مانند مدیران) بررسی می شوند و در صورت تایید از صاحب رزومه دعوت به مصاحبه انجام می شود. بر اساس تجربه ای که من داشته ام، به ازای یک رزومه در صفحه 3 روزنامه همشهری حدود 5 هزار رزومه برای شرکت ارسال می شود. در این میان پیدا کردن افراد مناسب مثلا اگر سازمان بخواهد 20 نفر استخدام کند، کار بسیار سختی است. بنابراین در فرآیند انتخاب افراد مناسب، ابتدا از چند فیلتر استفاده می شود تا افرادی که نامناسب هستند کنار گذاشته شوند و در نهایت داوطلبان شایسته تر انتخاب شوند. 

به صورت تجربی دیده ام که بسیاری مدیران برای رد یک داوطلب دچار خطاهایی مانند قالبی اندیشیدن (Stero Typing) دچار می شوند. علت هم این است که فرصت کافی برای مطالعه همه چیز را ندارند و با دلایلی دم دستی داوطلب را رد می کنند. بنابراین در رزومه نویسی باید طوری عمل کرد که در غربال خطاهای انتخاب کنندگان گرفتار نشد. مثلا یکی از این موارد که زیاد دیده ام، حذف داوطلبان به دلیل یک قومیت خاص است. شاید مدیر از قومیتی مانند ترک، لر، کرد و ... دارای تجربیات نامناسبی است و بر این اساس هر فردی که متعلق به این گروه است را رد می کند. مواردی مانند محل تولد، آدرس محل زندگی، متاهل یا مجرد، تعداد فرزند و ... تقریبا داده هایی است که به مدیران کمک می کند تا از این اطلاعات استفاده کنند تا شواهدی داشته باشند که داوطلب را رد کنند تا تایید. 

در نقطه مقابل ارائه اطلاعات زیاد، برخی از داوطلبان احتمالا به دلیل نامرتبط بودن رشته تحصیلی یا عدم تحصیل در دانشگاه معتبر، دانشگاه یا رشته تحصیلی خود را در رزومه اعلام نمی کنند. اگر مدیران بخواهند رزومه ای را رد کنند، احتمالا به دلیل به نداشتن اطلاعات، نسبت به زمان دانستن اطلاعات مربوط به رشته و دانشگاه زودتر تصمیم به این کار می گیرند.

آمارهای جستجو در گوگل به زبان فارسی نشان می دهد که یکی از پرجستجوترین مطالب مورد نیاز کاربران، نحوه رزومه نویسی است. برای رزومه نویسی در متون غیرفارسی، نکات بسیاری برای تهیه یک رزومه مناسب آمده است، اما برای تهیه رزومه باید به کانتکس ایران توجه کرد که قدری متفاوت با توصیه های دیگر است. در این نوشتار سعی خواهد شد که مواردی بر اساس تجربه رزومه نویسی و رزومه خوانی ارائه شود. برای تهیه یک رزومه مناسب، لازم است که به سایر نوشتارها توسط دیگران هم توجه کرد تا در نهایت بتوان یک رزومه فارسی خوب تهیه کرد. در همین راستا لازم است سایرین نیز مطالبی بر این نوشتار اضافه نمایند تا بر غنای مطلب افزوده شود. (مثلا این مطلب +) در این مطلب برای رزومه نویسی از سه منظر به موضوع نگاه می شود تا اطلاعات بهتری برای تهیه رزومه در اختیار علاقه مندان قرار دهد.منظرهای مورد توجه عبارتند از آگهی استخدام، سازمان و مدیران سازمان و در نهایت متقاضیان استخدام.

آگهی استخدام: وجه اول برای تهیه رزومه کاری، نوع آگهی استخدام است و این که بخواهیم برای چه کاری رزومه بدهیم، بر نوع رزومه تاثیرگذار است. شاید بتوان مرجع اصلی آگهی استخدام را روزنامه همشهری دانست. اما روزنامه همشهری دارای دو بخش آگهی است. بخش اول صفحه های داخلی روزنامه همشهری است و بخش دوم در قسمت نیازمندی های روزنامه همشهری است. با احتمال زیادی شرکت هایی که بر اساس یک روال مشخص نیرو می گیرند یا توانایی مالی بیشتری برای پرداخت حقوق و مزایا دارند یا مدیران بهتری برای مصاحبه و ... دارند در صفحات داخلی روزنامه همشهری آگهی استخدام می دهند و شرکت هایی که توانایی مالی کمتری برای پرداخت حقوق دارند یا این که روال ساده تری برای استخدام دارند، در بخش نیازمندی های همشهری آگهی می دهند. بنابراین اگر کسی به دنبال فرصت های شغلی مناسب تری می گردد، بیشتر تلاش خود را باید معطوف به آگهی های داخل روزنامه بکنند. شرکت ها و سازمان های بزرگ در تلاش در پیدا کردن نیروهای خوب، در این بخش آگهی می دهند و انتظار دارند که نیروهای خوب را نیز جذب کنند.

اما نیروهای خوب چه کسانی هستند. نیروی خوب از نظر سازمان ها و در کانتکس ایران، معمولا فارغ التحصیلان دانشگاه های خوب و کسانی است که سابقه کار در شرکت های معتبر و بزرگ (به عنوان مثال: ایران خودرو) دارند. البته این تعریف لزوما تعریف درستی نیست .لی آن چه مدیران را علاقه مند به جذب یک نیرو می کند، غالبا همین موارد است. حتی ممکن است که فردی مدرک تحصیلی معتبری نداشته باشد، اما به دلیل سابقه کار در یک سازمان بزرگ یا معتبر، مورد توجه مدیران برای استخدام قرار می گیرد.